„Czyż to nie szaleństwo, że dwoje dorosłych ludzi, znających się przez pół życia i znających całe życie swoich dzieci, oczekuje od obcego człowieka w todze i łańcuchu – nie znającego ani ich, ani dzieci – żeby zdecydował za nich o ich losie?”
– zasłyszane od jednego z sędziów rodzinnychPorozmawiajmy.
Od wielu lat propaguję i skutecznie wykorzystuję w swojej praktyce alternatywne sposoby rozwiązywania sporów. Mediacja to proces rozwiązywania konfliktów, w którym neutralna osoba trzecia, pomaga stronom osiągnąć porozumienie. Celem mediacji jest umożliwienie stronom sporu znalezienie wspólnego rozwiązania, które będzie akceptowalne dla wszystkich zaangażowanych. Podkreślenia wymaga, że celem mediacji sądowej i przedsądowej nie jest pojednanie skonfliktowanych stron, lecz samodzielne skonstruowanie przez nich ugody, która po zatwierdzeniu przez sąd, ma moc orzeczenia sądowego. Można więc rzec, że w mediacji strony „samodzielnie piszą sobie swój wyrok”.
Charakterystycznymi cechami mediacji są:
1) dobrowolność – uczestnictwo w mediacji jest dobrowolne, co oznacza, że obie strony muszą wyrazić zgodę na udział;
2) neutralność – mediator pozostaje bezstronny i nie narzuca rozwiązania;
3) poufność – informacje ujawnione podczas mediacji nie są publicznie dostępne i nie mogą być użyte w sądzie;
4) współpraca – strony przy pomocy mediatora pracują wspólnie nad znalezieniem rozwiązania;
5) odformalizowanie – proces mediacji jest elastyczny i może być dostosowany do potrzeb stron.
Wieloletnia praktyka mediacyjna wskazuje, że większość spraw da się zakończyć w sposób polubowny przy minimum dobrej woli obu stron. Co więcej, wypracowane przez obie strony porozumienie będzie zawsze bardziej akceptowalne, niż narzucony odgórnie wyrok sądowy, często nikogo niesatysfakcjonujący. Nie ulega również wątpliwości, że w porównaniu ze „zwykłym” postępowaniem sądowym, mediacja pozwala znacznie zaoszczędzić czas, pieniądze i nerwy.
Zalety mediacji powodują, że jest ona w obszarze moich zainteresowań jeszcze od czasów studenckich. Pierwszy wniosek o wpis na listę stałych mediatorów sądowych złożyłem w dniu ukończenia (wymaganego prawem) dwudziestego szóstego roku życia, co przez pewien czas czyniło mnie najmłodszym mediatorem sądowym w Polsce. Aktualnie praktykuję jako stały mediator wpisany na listy prezesów sądów okręgowych w kilku polskich miastach. Ponadto, w 2022 roku zostałem powołany na funkcję mediatora w Sądzie Polubownym przy Komisji Nadzoru Finansowego, którą sprawuję już drugą kadencję. Mediowałem już w kilkudziesięciu sprawach z kilkusettysięcznym lub kilkumilionowym kapitałem w tle. Zawarłem ze stronami ponad sto różnych ugód w sprawach gospodarczych, cywilnych oraz rodzinnych.
Prowadzę mediację zarówno ze stronami, ich bliskimi i pełnomocnikami. W razie potrzeby korzystam ze wsparcia specjalistów w innych dziedzinach, w szczególności zaakceptowanych przez strony rzeczoznawców, psychoterapeutów i właściwych biegłych sądowych. W sprawach rodzinnych współpracuję również z terapeutą rodzinnym. Podkreślam jednak, iż nie jest moją rolą pogodzenie zwaśnionych stron, lecz wypracowanie akceptowalnego dla wszystkich rozstrzygnięcia.