O co chodzi w sporach prawnych
„Prawo nie może ignorować rzeczywistości” – to wyciągnięte z kontekstu zdanie, pochodzące z jednego z podręczników od postępowania administracyjnego, wiele lat temu stało się dla mnie swoistym mottem zawodowym. Zawsze starałem się mieć je w głowie ucząc się aktów prawnych, stosując je, ale również mając okazję współtworzyć nowe przepisy prawne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że prawo jest doskonałym narzędziem wpływającym na postawy społeczne, a nawet je kreującym. Nade wszystko jednak konieczność rozumienia, że „prawo w kodeksach” a „prawo w działaniu” zwykle ma się do siebie nijak, musi być obecne w praktyce adwokackiej.
Znam bardzo wiele spraw, które wprawdzie zakończyły się dla strony sądowym sukcesem, lecz oprócz poczynionych wydatków, finalnie niczego nie zmieniły w życiu zainteresowanego. Znam prawomocne wyroki cywilne zasądzające kilkaset tysięcy złotych od dłużnika, które można było jedynie oprawić w ramkę i z wątpliwą satysfakcją powiesić na ścianie. Znam wykonalne postanowienia w sprawach rodzinnych, których zobowiązana strona nie wykonywała latami, nie ponosząc z tego tytułu właściwie żadnych konsekwencji. Znam prawomocne wyroki karne uniewinniające oskarżonych z zarzucanych przestępstw, które jednak nie zwrócą straconych lat, spędzonych na walce o oczyszczenie się z zarzutów. Wreszcie, znam wyroki skazujące sprawców przestępstw, które – nawet surowe – w żaden sposób nie oddały upragnionego poczucia sprawiedliwości.
Doświadczenie zdobyte w czasie kilkuletniego funkcjonowania w polskim sądownictwie nauczyło mnie zatem, że podejmując się prowadzenia jakiejkolwiek sprawy, w pierwszej kolejności należy przewidzieć, jakie realne zmiany może ona przynieść – i czy w ogóle istnieje sens jej prowadzenia. Dlatego też w swojej praktyce adwokackiej zawsze staram się przedstawić klientom wszystkie potencjalne zyski, straty i zagrożenia. Nikt (a zwłaszcza prawnik) nie chce bowiem ażeby jego praca była jedynie „sztuką dla sztuki”, lecz mając na celu interes klienta – pragnie przede wszystkim skuteczności.
Na czym polega rola prawnika
Wspomniane w tytule motto oznacza również, że prawo nie może ignorować rzeczywistości, która jest bezprawiem. Takie bezprawie, choć nie powinno, to jednak przyjmuje również nieraz wymiar instytucjonalny. Czy więc jako prawnik, powinienem abstrahować od bezprawia i żyć w nikogo nieobchodzącej, alternatywnej rzeczywistości? Taką tendencje mają często moi koledzy po fachu – akademicy, ale także politycy (zwykle akurat będący w opozycji). Jednych i drugich w tym kontekście można nazwać marzycielami.
W mojej ocenie nie to jest jednak misją prawnika. Ten, prawidłowo odczytując otaczającą go rzeczywistość, nie powinien ani składać jej hołdów, ani wierzgać w buncie przeciw niej, lecz wykorzystując swoją wiedzę, starać się wpływać na to, na co realnie może wpłynąć. Tymczasem z rzeczywistością mamy do czynienia przede wszystkim „tu i teraz”: w Sieradzu, Zduńskiej Woli, Wieluniu, Łasku, w rodzinie, firmie, pracy, wspólnocie czy uczelni, a dopiero później w medialnych debatach czy krzykliwych ideologiach.
Prawo to tylko jeden z elementów, czyli wiadomość dla klienta
Z tych względów, po latach pracy dla wymiaru sprawiedliwości w różnych rolach, postanowiłem założyć kancelarię adwokacką, w ramach której na kilku obszarach praktyki, mam zamiar dalej zmieniać rzeczywistość tak, ażeby jak najlepiej uwzględniała ona faktyczny, a nie jedynie teoretyczny interes klienta. Fundamentem mojej działalności jest zatem troska o interesy reprezentowanej strony – nie tylko te prawne, ale również ludzkie, związane z jej sytuacją osobistą, emocjami i przyszłością. Wiem, że dobry adwokat to taki, który potrafi przewidzieć konsekwencje działań i odpowiedzialnie doradzić, kiedy i w jaki sposób warto podjąć kroki prawne, a kiedy „warto odpuścić”.
W swojej pracy nie zapominam o podstawowych zasadach etyki zawodowej – dochowywanie tajemnicy adwokackiej i rzetelne wykonywanie zawodu to dla mnie nie tylko obowiązek, ale i kluczowy element budowy zaufania między mną a moimi klientami. Moja kancelaria powstała również po to, aby – tam gdzie to możliwe – budować mosty i tworzyć lepszą rzeczywistość. Dlatego oprócz świadczenia pomocy prawnej, wykorzystuję swoją wiedzę prawniczą również w mediacji i prowadzeniu szkoleń. Wierzę, że właśnie w ten sposób można zbliżyć się do ideału, w którym „prawo w kodeksach” i „prawo w działaniu” nie będą już od siebie tak odległe.
Zapraszam do kontaktu.
Jakub Nyziak
adwokat
Obraz: J. F. Millet, L’Angélus